Στις αρχές του 2026, ο δήμος του Άμστερνταμ δημοσίευσε τη νέα του πολυετή στρατηγική για την ψηφιακή αυτονομία με χρονικό ορίζοντα έως το 2035. Το σχέδιο αυτό στοχεύει στη σταδιακή απεξάρτηση της πόλης από μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες και ιδιόκτητες ψηφιακές λύσεις, δίνοντας έμφαση σε ανοιχτά πρότυπα, λογισμικό ανοικτού κώδικα και ευρωπαϊκές ή ολλανδικές υποδομές.
Η πρωτοβουλία αυτή προκύπτει σε μια περίοδο αυξανόμενων ανησυχιών για την ασφάλεια δεδομένων και την εξάρτηση των δημόσιων οργανισμών από ξένους παρόχους τεχνολογίας. Μέσω της στρατηγικής αυτής, το Άμστερνταμ επιδιώκει να περιορίσει την εξάρτησή του από μη ευρωπαϊκές εταιρείες και να μειώσει τον κίνδυνο πρόσβασης κυβερνήσεων εκτός Ευρώπης σε δημοτικά δεδομένα ή την πιθανή επιρροή τους στην ψηφιακή υποδομή της πόλης.
Τρεις φάσεις μέχρι την πλήρη αυτονομία
Η στρατηγική χωρίζεται σε τρεις βασικές φάσεις, με στόχο την ομαλή μετάβαση χωρίς να διαταραχθεί η λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών.
Η πρώτη φάση (2026–2027) επικεντρώνεται κυρίως στην καταγραφή και ταξινόμηση των υφιστάμενων ψηφιακών συστημάτων, καθώς και στην υλοποίηση πιλοτικών προγραμμάτων. Μέσα από αυτές τις δοκιμές, ο δήμος επιδιώκει να κατανοήσει καλύτερα τις τεχνικές απαιτήσεις, τις δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών συστημάτων και τις ανάγκες των εργαζομένων.
Η δεύτερη φάση (έως το 2031) στοχεύει στην ανάπτυξη εσωτερικών τεχνολογικών δυνατοτήτων και τεχνογνωσίας, με σκοπό η πόλη να φτάσει περίπου στο 30% ψηφιακής αυτονομίας.
Τέλος, στην τρίτη φάση (έως το 2035) το Άμστερνταμ φιλοδοξεί να έχει επιτύχει πλήρη ψηφιακή αυτονομία, περιορίζοντας δραστικά την εξάρτηση από εξωτερικούς παρόχους τεχνολογίας.
Πιλοτικά προγράμματα και νέες τεχνολογικές επιλογές
Στο πλαίσιο της πρώτης φάσης, ο δήμος ξεκινά μια σειρά πιλοτικών έργων. Ένα από αυτά αφορά τη μεταφορά περίπου 150 εργαζομένων σε ένα περιβάλλον συνεργασίας βασισμένο στο λογισμικό ανοικτού κώδικα NextCloud. Στόχος είναι να αξιολογηθεί κατά πόσο μια τέτοια πλατφόρμα μπορεί να καλύψει τις ανάγκες καθημερινής εργασίας και να λειτουργήσει ως εναλλακτική λύση απέναντι σε ιδιόκτητα ψηφιακά οικοσυστήματα.
Παράλληλα, ο δήμος εξετάζει τη χρήση ευρωπαϊκών ή ολλανδικών λύσεων για την αποθήκευση δεδομένων, καθώς και τη μεταφορά ορισμένων εφαρμογών σε δημόσιες ψηφιακές υποδομές που λειτουργούν με ανοικτά πρότυπα. Αυτές οι δοκιμές θα βοηθήσουν στον σχεδιασμό ενός πιο ευέλικτου και ασφαλούς ψηφιακού περιβάλλοντος εργασίας.
Το ζήτημα της ψηφιακής κυριαρχίας
Η έννοια της «ψηφιακής κυριαρχίας» έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια. Πολλοί δημόσιοι οργανισμοί αναγνωρίζουν ότι η υπερβολική εξάρτηση από λίγες μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους για την ασφάλεια, τη συνέχεια των υπηρεσιών και την ελευθερία επιλογής τεχνολογικών λύσεων.
Στην Ολλανδία, οι συζητήσεις αυτές έχουν ενταθεί λόγω ανησυχιών ότι ξένες εταιρείες θα μπορούσαν να αποκτήσουν πρόσβαση σε κρίσιμα δεδομένα πολιτών. Ως αποτέλεσμα, τόσο οι εθνικοί όσο και οι τοπικοί φορείς εξετάζουν τρόπους ενίσχυσης της ανεξαρτησίας των ψηφιακών υποδομών τους.
Ένα μοντέλο για άλλες πόλεις
Το Άμστερνταμ φιλοδοξεί η στρατηγική του να αποτελέσει παράδειγμα και για άλλους δήμους της Ολλανδίας. Μέσω συνεργασιών με εθνικούς οργανισμούς και άλλες τοπικές διοικήσεις, η πόλη προσπαθεί να δημιουργήσει ένα μοντέλο που θα μπορεί να εφαρμοστεί και αλλού.
Η προσέγγιση αυτή βασίζεται σε μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, σταδιακές δοκιμές και προσεκτική μετάβαση από τα υπάρχοντα συστήματα. Με αυτόν τον τρόπο, το Άμστερνταμ επιδιώκει να διασφαλίσει ότι η μετάβαση σε ένα πιο ανεξάρτητο ψηφιακό περιβάλλον θα γίνει χωρίς να επηρεαστεί η ποιότητα των δημοτικών υπηρεσιών προς τους πολίτες.
Η στρατηγική ψηφιακής αυτονομίας του Άμστερνταμ αποτελεί ένα φιλόδοξο αλλά και προσεκτικά σχεδιασμένο εγχείρημα. Μέσα από επενδύσεις, πιλοτικά έργα και συνεργασίες, η πόλη επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο ανεξάρτητο, ασφαλές και βιώσιμο ψηφιακό οικοσύστημα. Αν το σχέδιο πετύχει, μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για πολλές ευρωπαϊκές πόλεις που αναζητούν μεγαλύτερο έλεγχο στις ψηφιακές τους υποδομές.
Πηγή άρθρου: https://interoperable-europe.ec.europa.eu/